Mua quà lưu niệm ở Thượng Hải ở đâu để không bị hớ?

Thượng Hải không thắng nhờ “đặc sản lưu niệm”, và người địa phương cũng hầu như không mua loại đó. Đáng chiếm chỗ trong hành lý là ba nhóm: đồ ăn và trà mang đi được, như bánh đóng hộp, kẹo, nước xốt, đồ khô và trà có ghi cấp hạng cùng xuất xứ; đồ dùng hằng ngày, như khăn tắm, dép, dụng cụ nhà bếp nhỏ, bình giữ nhiệt; văn phòng phẩm và hàng dệt, như bút, sổ, chăn ga gối, vải cotton và khăn lụa tơ tằm. Thứ không cần mang là nam châm tủ lạnh và móc khóa ở sân bay và cổng khu tham quan: không đắt, nhưng phần lớn ở thành phố khác cũng mua được. Thứ được gắn nhãn “đồ cổ”, “ngọc bích”, “tranh chữ” không thuộc nhóm quà lưu niệm; không hiểu thì đừng mua.

Bản ở khu du lịch và bản người địa phương mua: hai phiên bản của cùng một món

Cùng một món hàng, thứ bán ở phố du lịch và thứ người địa phương mua thường không phải là một. Bánh ở khu du lịch phần nhiều là công thức chung, sản xuất gia công dán nhãn, bao bì đắt hơn ruột; trà thường là hộp quà không ghi rõ cấp hạng; thứ được gọi là lụa không ít là sợi tổng hợp pha, và nhãn “lụa” không phải nhãn thành phần. Để phân biệt, hãy xem vài điểm: thành phần, cấp hạng, xuất xứ và tiêu chuẩn áp dụng có được ghi rõ không; trong cửa hàng có khách địa phương hay chỉ có đoàn du lịch; có xuất hóa đơn được không, giá có niêm yết không. Đáng tin nhất là kênh mua: cùng một món, mua ở khu thực phẩm của trung tâm thương mại, siêu thị chuỗi, cửa hàng lâu đời hay cửa hàng bảo tàng thì xác suất có vấn đề thấp hơn nhiều.

Theo từng nhóm hàng, người địa phương mua ở đâu

Về đồ ăn và trà, người địa phương đến khu thực phẩm dưới tầng hầm trung tâm thương mại và các cửa hàng thực phẩm lâu đời, nơi giá rõ ràng và có hóa đơn; đồ khô và gia vị hằng ngày thì siêu thị chuỗi là đủ. Đồ dùng hằng ngày ở khu đồ gia dụng của siêu thị chuỗi và đại siêu thị, văn phòng phẩm ở hiệu sách lớn, chăn ga gối và vải thì đến các chợ vải tập trung cùng quầy hàng dệt gia đình; muốn may đo quần áo cũng tìm thợ may ở đó. Cửa hàng của bảo tàng và phòng tranh đáng dành một chuyến riêng: hàng ở đó phần nhiều có nguồn gốc thiết kế. Chợ đầu mối làm ăn với tiểu thương địa phương: giá thấp nhưng ồn ào, thường không bán lẻ số lượng nhỏ. Cách phân biệt rất đơn giản: người địa phương hỏi “có dùng được không”, cửa hàng du lịch hỏi “bán được cho bạn không”; thấy xe khách du lịch đỗ trước cửa thì đi tiếp.

Giá cả, hải quan, và hai cái bẫy: trà và lụa

Về giá, có thể yên tâm: những nơi du khách mua sắm đều niêm yết giá, trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng thương hiệu và cửa hàng bảo tàng đều không mặc cả. Nơi cần thương lượng là chợ đầu mối, sạp riêng lẻ và chợ đồ cũ, giá báo thường để lại khoảng trống; cách làm là hỏi giá trước, so hai ba nơi, không quyết tại chỗ. Về hải quan, hàng có được mang vào nước đến hay không do quy định hải quan nước đó quyết định, mỗi nước một khác, bài này không đưa ra số lượng hay hạn mức; trước khi đi hãy tra hướng dẫn chính thức của hải quan hoặc cơ quan nông nghiệp nước đến, chú ý nhất là thịt, trứng, hoa quả, hạt giống và thực phẩm bán rời, giữ lại bảng thành phần và chọn loại nhà sản xuất niêm phong nguyên gốc. Cái bẫy của trà nằm ở cấp hạng và xuất xứ: “trà nổi tiếng”, “đặc sản” không cách nào kiểm chứng, nên cách chắc chắn là mua trà đóng gói có ghi cấp hạng, xuất xứ và thông tin sản xuất. Cái bẫy của lụa nằm ở thành phần: xem nhãn thành phần và tiêu chuẩn áp dụng, không xem tên cửa hàng hay lời người bán. Kết luận: đáng mang về nhà là đồ ăn, trà, đồ dùng hằng ngày, văn phòng phẩm và hàng dệt, mua ở khu thực phẩm trung tâm thương mại, cửa hàng thực phẩm lâu đời, siêu thị chuỗi, chợ đầu mối và cửa hàng bảo tàng; trà và lụa thì mua theo cấp hạng và thành phần, không chắc thì đừng mua; đồ ăn khi nhập cảnh thì hỏi hải quan nước đến trước.